نظرسنجي الكترونيك، مزايا و معايب
نویسنده : حسین امامی
منبع : وبلاگ جمعی روابط عمومی آنلاین
روشهاي متداول پيشين انجام نظرسنجيها و پيمايشها و در واقع جمعآوري اطلاعات و دادهها كه ميتوان آنها را "روشهاي سنتي" انجام پيمايش نامگذاري كرد شامل روشهاي كتبي و شفاهي (حضوري) بودند كه در تمام اين روشها، ابزار پرسشنامه است و تنها شيوه توزيع، جمعآوري و تحليل دادههاست كه تغيير ميكند. اين روشهاي سنتي را ميتوان در موارد زير خلاصه كرد:
· فرستادن پرسشگر به محل حضور جمعيت هدف براي انجام مصاحبه يا گفتوگوظ
· استفاده از پست براي ارسال و بازگرفتن پرسشنامه
· و استفاده از تلفن.
مزاياي نظرسنجي الكترونيك
در كنار روشهاي مختلف نظرسنجي با تمام مزايا و معايبي كه دارند، ميتوان پرسشنامه را از بسته نرمافزارهاي فعال در شبكه دريافت و تنظيم كرد و از طريق شبكه اينترنت يا شبكه داخلي محل كار يا از طريق نامه الكترونيكي توزيع و جمعآوري نمود.
اين بستههاي نرمافزاري، ابزارهايي انعطافپذير و سازگار هستند كه ميتوانند متناسب با هر نوع كاربري و تحقيقي از جمله سنجش رضايت شغلي كارمندان، سطح انگيزش، تحقيقات بازاريابي، تعيين سطح رضايت مشتري و ... تنظيم شوند.
به علاوه اين بستههاي نرمافزاري براي كاربران مختلف و در سطوح مختلف از دانشگاهي تا شركتهاي بزرگ بينالمللي و حتي دولتها طراحي شدهاند و لذا نياز به آموزش تخصصي چنداني ندارند.
از ديگر مزاياي اين بستهها توانايي و قابليت ارتقاء يافتن و به روز شدن(Upgrade) از سوي شركت خدماتدهنده است.
در واقع با استفاده از اين نرمافزارها ميتوان با هزينهاي اندك، پرسشنامهاي را با ظاهر حرفهاي و با سرعتي بالا در سطحي وسيع توزيع كرد.
تواناييهاي موجود در بستههاي نرمافزاري فعال در شبكه به ما اين امكان را ميدهد كه:
- هزينههاي استخدام پرسشگر، جابجاييها، ارسال و جمعآوري پرسشنامه را كاهش دهيم.
- خطرات تهديدكننده پرسشگران وجود نداشته باشد.
- مطالعات مقدماتي را ميتوان براي انجام پرسشنامه نهايي با هزينهاي اندك انجام داد.
- ميتوان به جمعيتي بيش از جمعيت هدف به آساني دسترسي داشت.
- امكان ارسال پرسشنامه به نقاط مختلف جهان و با سرعت بالا.
به علاوه، استفاده از اين بستههاي نرمافزاري احتياج به فراگيري نحوه استفاده از برنامههاي مختلف را منتفي ميكند و در ضمن از محيط گرافيكي زيبايي برخوردار است.
اين بستههاي نرمافزاري محتوي نرمافزار توليد خودكار پرسشنامه متناسب با هدف، كنترلكننده خودكار اعتبار دادهها، صفحهآراي حرفهاي، گزينههاي چندگانه توزيع پرسشنامه، توانايي ارائه گزارش نهايي در 20 قالب و ابزارهاي پيشرفته تحليل دادههاست.
معايب نظرسنجي الكترونيك
با تمام اين اوصاف و مزاياي موجود در استفاده از شبكهها و بستههاي نرمافزاري، معايبي را هم ميتوان براي آن برشمرد. يكي از معايب آن، از دست دادن امكان گفتوگوي رو در رو با پاسخگويان بويژه در مرحله مطالعات مقدماتي است.
ايراد ديگر، وجود نداشتن تضمين امنيتي، هنگام استفاده از شبكه اينترنت است. در ضمن پاسخگويان اين روش تنها به كاربران شبكهها محدود ميشوند. ضعف ديگر اين روش فراوان شدن اين نوع نظرسنجي و احتمال وجود ويروسهاي اينترنتي است و لذا اين امكان وجود دارد كه كاربر پيش از باز كردن نامه الكترونيكي حاوي پرسشنامه و توضيحات، آن را از صندوق پستي خود حذف كند.
از ديگر معايبي كه براي اين روش جمعآوري دادهها ميتوان برشمرد، ميزان اعتبار پاسخهاست كه در اين روش به علت حضور كاربر در فضاي مجازي و ناشناخته ماندن از سطح پايينتري از اعتبار برخوردار است.
به هر حال اين روش، روش نويني است و براي مشخصتر شدن قابليتها و ضعفهاي آن بايد زمان بيشتري انتظار كشيد چرا كه برخي امكانات كه در زمره معايب اين روش محسوب مي شود در حال مرتفع شدن است، از جمله افزايش روز افزون فراگيري شبكهها كه دسترسي به جمعيت بيشتري را مقدور ميكند.
_______________
منبع مورد استفاده: مقاله "نظرسنجي الكترونيك" نوشته: هادي خوشنويس در ماهنامه فرهنگ و پژوهش شماره 159
